Kategorie: Wszystkie | historia | mapy | przyroda | region | trasy
RSS

trasy

poniedziałek, 12 maja 2008

Cel ekspedycji- urocze Jeziorka Kałęczyńskie (więcej w opisie szlaku).

 

Najpierw trzeba było zbadać torfowiska pod Sadownem i "pola jagodowe" pod Mrozową Wolą

 

Starodrzew pod Lipkami i tajemnicza dacza- może Marii Dąbrowskiej?

 

W Lipkach sosny przybierają najdziwniejsze kształty; dolinka Ugoszczy.

        

              Sosna U i chata z rzeźbionymi nadokiennikami

 

Urocze cieniste Lasy Miedzyńskie i strzecha w Kałęczynie

 

Zachodnie jeziorko Kałęczyńskie (spod obiektywu uciekło stado czapli) i rez. Moczydło.

      

       Jez. Kałęczyńskie Małe i nadjeziorny bór- poleskie, kresowe klimaty

21:42, gajowy771 , trasy
Link Komentarze (1) »

Stara Wieś – Rez. Moczydło – Lipki – PKP Sadowne Węgr. Bez znaków, 22.5 km.

Czeka nas wędrówka przez okolice będące istną oazą spokoju. Na dystansie 10 km możemy nie spotkać żadnego człowieka, za to okazji do obcowania z naturą sam na sam nie zabraknie. Szlak ukazuje bardzo piękny fragment Lasów Miedzyńskich, wiedzie obok rezerwatu ptaków, w Starej Wsi zabytki architektury. Lipki i Stoczek to z kolei miejsca związane z pobytem znanych literatów: Marii Dąbrowskiej i Edwarda Szymańskiego. W pobliżu zgrupowanie jeziorek polodowcowych. Szlak przeznaczony dla turystów znających już najciekawsze zakątki Puszczy Kamienieckiej, chcących zwiedzić jej najbliższe otoczenie, doskonały dla rowerzystów. Na ogół średnio trudny orientacyjnie. Polecany wiosną i w niezbyt skwarne dni lata.

Wędrówkę można rozpocząć już w Wegrowie lub Liwie (patrz opisy) albo traktować szlak jako część wycieczki rowerowej z Łochowa przez Kamionnę, Paplin, Turną, Liw, Węgrów, Starą Wieś do Sadownego.

 0.0. Stara Wieś, przystanek PKS (relacja Łochów – Węgrów). Wycieczkę można zaczynać już w Węgrowie, skąd dochodzimy łąkami wzdłuż Liwca. Idziemy w kierunku głównego wjazdu do pałacu, mijając kościół.

 Stara Wieś leży na pograniczu Obniżenia Węgrowskiego i Równiny Wołomińskiej, nad Liwcem. Wymieniona w dokumentach jako Jakimowicze w 1473 roku, później nosiła nazwę Krasnydwór (od XVI w. obecna nazwa). Miejscowość słynie z pięknego pałacu, zbudowanego w II poł. XVII w. dla ks. Bogusława Radziwiłła, częściowo wg projektu profesora arch. Bogusława Podczaszyńskiego. Jest to budowla dwupiętrowa w kształcie litery T, wzniesiona pierwotnie w stylu barokowym, a w XIX w. przekształcona w stylu romantycznego gotyku, przypominającego angielskie pałace. Zabytek stanowił siedzibę rodów Krasińskich, Ossolińskich, ks. Sergiusza Golicyna, Radziwiłłów (wlascicieli okolicznych dobr). W skład zespołu pałacowego wchodzą też oficyna, kordegarda, brama(zwieńczone krenelażem) i resztki fortyfikacji ziemnych, zaś ozdobą całości jest park krajobrazowy ze starymi drzewami i stawem,  przechodzący w las. Z dawnej ziemnej FORTYFIKACJI bastionowej zachowały się tu ślady wielobocznego narysu wyznaczonego pozostałościami fosy oraz na zach. obrzeżu parku resztki długiej kurtyny i bastionu o zatartym narysie.
Teren należy obecnie do NBP, a przypadkowo dostający się w jego obręb turyści są zastraszani przez nieciekawą ochronę pogryzieniem przez rotweilery .

    Naprzeciw pałacu przyciąga wzrok oryginalna bryła neogotyckiego kościoła  z 1871r. z obrazem Michała Archanioła autorstwa Szymona Czechowicza. Właśnie tu zastosowano po raz pierwszy neogotyk w sztuce sakralnej. W pobliżu stał pierwszy w Polsce budynek Kasy Zapomogowo – Pożyczkowej, założonej w 1779 r. Na cmentarzu grób powstańców 1863 r. i mogiła żołnierzy WP, poległych w 1939r.

 Po drugiej stronie Liwca (3 km, „most” na Liwcu rodem z filmu Indiana Jones- deski przerzucone po spalonych dźwigarach) we wsi Turna znajduje się nieco zdewastowany (przez Sowietów w 1944 i przez pracowników PGR) zespół pałacowy Popielów herbu Sulima otoczony starym parkiem z gazonem na podjeździe. Murowana oficyna pałacu Popielów z 2 poł. XIX w. wzniesiona została zapewne w 1 poł. XIX w wg wzorów renesansu francuskiego, później przebudowywana. Jest parterowa z mieszkalnym poddaszem, częściowo na piwnicach sklepionych kolebkowo. Posiada trzy ryzality, jej naroża są boniowane. Ryzalit środkowy kryty dachem namiotowym, z tarasem na trójprzelotowym portyku. W jego szczycie popiersie Matki Boskiej. Pod nim umieszczony był herb Sulima z datą 1886, skradziony ok. 1991 r. Dach dwuspadowy z naczółkami, pokryto niegdyś gontem. W sąsiednich Górkach Grubakach p. Czesława Rowicka z opłatków tworzy piękne wycinanki. Jest laureatką Nagrody im Oskara Kolberga, przyznaną przez Ministra Kultury i Sztuki w 2000 r. Między wsiami uroczysko leśne Turna.

    Od bramy  pałacowej gruntową drogą ku płn. wzdłuż parku i stawu. Po prawej widoczne lekkie wzniesienia skraju wysoczyzny. Przy krańcu terenu dworskiego w lewo i skrajem łąki równolegle do traktu. Ponownie w lewo drogą – groblą zagłębiającą się w olsach, porastających dawne stawy. Dochodzimy do wydmy, gdzie prawą drogą chwilę do podnóża wału wydmowego, porośniętego ładnym borem sosnowym z dębami i grabami. Podnóżem w prawo, skrajem lasu liściastego. Zatoczywszy łuk docieramy do skrzyżowania piaszczystych dróg wiejskich (2.5 km).

Uciążliwą drogą ku płn. w kierunku zabudowań przez pola. Obok zagród trakt kieruje się na płn-zach przez borki.

4.0. Maciejów, kapliczka, bór ze świerkami. Podążamy stąd w prawo (na północ) przez las z orlicami i akacją. Mijamy zabudowania Kolonii Stara Wieś. Przy stodole zwraca uwagę dorodny dąb.

     Na skrzyżowaniu spotykamy znaki zielonego szlaku rowerowo-przechadzkowego z Huty Gruszczyno (3 km na zach., autobusy darbus  do Warszawy oraz pks Węgrów-Sadowne) do rez. Moczydło i jeziorek kałęczyńskich (3 km na prawo). Można iść za znakami do jeziorek, omijając rozpoczynający się  las, wydłuża to wariant zasadniczy o 2,5 km. W Hucie pomnik Piłsudskiego z 1928 r., drewniana chata z 1930 r.( nr 25) oraz pomnikowe sosny, lipa i akacja.

    Niebawem skrajem starodrzewia ze świerkami.

5.1. Skraj Lasów Miedzyńskich, tworzonych przez bory sosnowe i w mniejszym stopniu olsy i łęgi. Lasy są ostoją jeleni i łosi, a prestiżu dodają im gniazdujące tu żurawie i czarne bociany.  W dalszym ciągu traktem ku północy. W malowniczym lesie, zwanym Turzyniec domieszki akacji, trzmieliny, lip, grabów; kilka dębów o obwodzie 200 cm. W pewnym momencie szersza droga odchodzi łukiem do leśniczówki (polana, tablice nt. siedlisk roślinnych lasów miedzyńskich). My idziemy ciągle prosto (możemy też trzymać się zielonych znaków), mijamy podmokłe turzycowisko, poprzeczną linię z amboną i brzezinę. Pod koniec bór z tęgimi świerkami.

6.5. Rezerwat Moczydło (na wprost), poprzeczny gościniec, w prawo.

Moczydło –rezerwat faunistyczny, utworzony w 1991 roku na pow. 58.08 ha w Lasach Miedzyńskich między Stoczkiem a Starą Wsią. Chroni śródleśne, zarastajace jeziorko, torfowisko wysokie i otaczające go drzewostany (130-letni bor sosnowy świeży, grądy, bór wilgotny i bagienny). Lęgi wyprowadzają tu perkozki, kaczki (krzyżówka, czernica, cyraneczka), kurki wodne, błotniaki stawowe, bródźce samotne. W wodzie żyją żaby wodne, ropuchy szare i zielone. Do rezerwatu zalatują żurawie, cyranki, rybitwy zwyczajne, muchołówki małe, pokrzywnice, pokrzewki jarzębate i in. Ogółem na 66 tu występujących 48 gatunków określa się w rezerwacie jako lęgowe, m.in. kurka wodna, czernica, potrzos, błotniak stawowy, bocian czarny, perkozem i brodziec samotny. Zwiedzanie tylko szlakiem ze względu na konieczność zapewnienia spokoju ptakom.

21:42, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »

c.d. trasy 16.

Na północ od drogi prześwituje objęte ochroną zarastające jeziorko (dochodzi doń oznakowana ścieżka; urządzono tam pomost widokowy). Przez uroczy bór; miejscami szpalery świerków. Przed młodnikami w lewo, ku północy.

     Znaki zielone w prawo odchodzą ku oddalonym o 1,5-3 km jeziorkom wytopiskowym (polodowcowym) w lesie pod Kazimierzowem, ewenementom na Mazowszu. Przy szlaku tablice o faunie i florze zbiorników oraz chata ze strzechą. Pierwsze z jeziorek leży w obramowaniu brzóz i młodszego lasu. Drugie- największe i najpiękniejsze- lekko zarasta na brzegu pałką wodną. Na przeciwległym krańcu tworzy się wysepka. Wąską ścieżką dochodzimy jego brzegiem w zielonym lesie do mniejszego jeziorka. Oczko wodne dzieli od poprzedniego akwenu wąski pas dorodnego boru, jest to chyba najpiękniejszy zakątek w tej okolicy. Idąc na pd. trafimy nad trudno dostępny brzeg średniego jeziora, znajdziemy tu wonne krzewinki bagna zwyczajnego. Cofając się w kierunku Moczydła na wysokości największego jeziora zboczmy w lewo nad kolejny akwen. Przebywają tu m.in. żurawie, a brzegi porasta gęsty wysokopienny bór z przewagą świerka.  

7.3. Kałęczyn, krzyż obok wioski, dalej mostek na kanale. Teren lekko sfałdowany. Skrajem lasu i wśród zalesianych pól do wsi, następnie w stronę szosy.

8.8. Miednik, szosa ze Stoczka do Wrotnowa i Węgrowa, zwana Traktem Napoleońskim. Pomnik partyzantów 13 pp AK „Poraj”, którzy wraz z Batalionami Chłopskimi stoczyli tu 31.07.1944 bitwę z hitlerowcami. W otoczeniu szlaku i leśniczówki (po prawej- odchodzą tam znaki ścieżki przyrodniczej, wiodące przez Miedzyleś, Ugoszcz, Maliszewę aż do Treblinki)- klony, lipy, topole, dwa pomnikowe dęby i najtęższa lipa w NPK. Przecinając szosę nadal ku północy aleją świerkową obok nowizn (przed wojną pracował tu tartak parowy) w kierunku kolejnego kompleksu leśnego. Po 600 m  wędrówki tym borem rozwidlenie – w lewy, wyraźniejszy dukt, który opada w dół.

10.2. Park Szwedzki*, przepiękny zakątek Lasów Miedzyńskich, starodrzew sosnowy z grabowym, cienistym podszytem i konwalijką dwulistną w runie. Pod koniec gigantyczne modrzewie. Przecinamy zrąb, podążając aż do szosy ze Stoczka. Asfaltem ku północy przez łąki.

12.3. Most na Ugoszczy (wiejskie kąpielisko). Trzymając się szosy przez wieś Stare Lipki do sklepu i przystanku PKS- obok chaty z misternie rzeźbionym gankiem i nadokiennikami oraz chaty ze strzechą.

13.2. Stare Lipki, PKS (rzadko kursująca linia Brok / Sadowne / Sadowne  stacja – Stoczek / Węgrów).

Wieś wymieniana w dokumentach już w 1368 roku. Był to zaścianek drobnoszlachecki, powstały w wyniku silnej kolonizacji na ziemiach leżących wówczas na pograniczu Litwy i Korony. W XVII w. osiedlali się tu prawdopodobnie spolszczeni Tatarzy, zwani „Lipkami”, wyjaśnia to genezę nazwy. Większość mieszkańców nosi dziś nazwisko”Lipka” połączone z przydomkiem. „Gdyby nie drwa i grzybki, wyginęłyby Lipki” głosi miejscowe przysłowie, nawiązujące do położenia wsi na skraju rozległych lasów. We wsi przebywali Kazimierz Promyk (Konrad Pruszyński), działacz oświatowy XIX w., Irena Kosmowska, działaczka społeczna oraz w l. 1956-1957 pisarka Maria Dąbrowska, która w „Dziennikach” spisała wiele faktów z historii i życia wsi. Autorka „Nocy i Dni”, zafascynowana osadą,  krainą iglastych borów i jałowców, zamierzała napisać kronikę Lipek od czasów ich założenia a nawet kupić wieś. Dom Andrzeja i Gabrieli Lipków, u których pisarka zajmowała dwa pokoiki, stoi do dziś. W czasie okupacji w okolicy działał 13 pp AK”Poraj”; w dniach „Burzy” zgromadziło się w Lipkach- Podborzu ok. 300 partyzantów. Sporo tu jeszcze drewnianych domów (np. w zagrodzie nr 30), niekiedy wśród gonnych sosen... Wśród borów w kierunku Treblinki rozrzucone są dwie kolonie Lipek. U wjazdu do Lipek od strony Kołodziąża rośnie stara sosna z kapliczką, a w pobliżu niej kilka jałowców- pomników przyrody.

    ***Dysponując czasem można zboczyć z trasy do pobliskiego Stoczka (opis szlak 18).

    Opuszczamy Lipki. Za przystankiem w lewo szosą i obok kapliczki prosto, gruntową drogą wiodącą przez wieś ku zachodowi. Rowerzyści powinni jechać dla własnej wygody szosą aż do Sadownego; przez Kołodziąż i Sokółkę. Przy ostatnich zabudowaniach wał wydmowy z sosnami o fantastycznych kształtach i tęgimi jałowcami. Przed nim ulicą w prawo, a następnie do lasu w lewo, szerszą drogą najpierw przez rzadki starodrzew, potem młodsze bory i poręby ku zach. Za dwiema rozwidlonymi sosnami na pierwszym rozwidleniu w prawo i przez ubogą drągowinę do ukośnej drogi- w lewo. Przecinamy zrąb i fragmenty starodrzewia, a za drągowiną spotykamy dukt biegnący z płd-zach na płn-wsch. (16,5 km). Tu ku północy pod kątem 90st. trawiastą przecinką skrajem pięknego boru czernicowego i śródleśnej łąki z uprawą dla zwierząt leśnych. Tu w lewo skrajem łączki, przez potok i wydmę ze świerkami. Na skrzyżowaniu w prawo przez widny bór z łanami jagód do piaszczystego traktu z Lipek i dalej do drogi z Mrozowej Woli do Brzózki.

    Mrozową Wolę założył bartnik Stanisław Mróz w XVI w. w dobrach kapituły warszawskiej. Wcześniej była tu książęca osada Ugoszcz („miejsce dogodne do osiedlania”). Mrozowa Wola, Brzózki, Kołodziąż  toczyły wtedy  krwawy spór o granice z leżącymi już na Litwie Lipkami i panem kosowskim; osadnicy bali się z tego powodu zamieszkać w nowej wsi Orzełek, której grunty uznawali za swoje i Polacy i sąsiedzi; nie obyło się bez interwencji Zygmunta Starego. We wsi sporo zdobionych bram, od strony lasu ekologiczna pasieka. Przez długą wieś i las z torfowiskami można iść do stacji Topór (ok. 6 km) lub przed gniazdami bocianimi skręcić na polną drogę w kierunku szosy i stacji Sadowne, mijającą kompleks leśny z podmokłymi torfowiskami (bagno zwyczajne, widłaki).

    Trzymając się tej przecinki, po pewnym czasie przechodzimy przez dużą enklawę młodników i skręcamy w kierunku wschodnim, łącząc się na skraju starodrzewia z traktem Mrozowa Wola – Kołodziąż (19.4 km). Nieco bardziej w prawo odchodzi ku północy trakt do Sokółki. Nim 250 m skrajem starodrzewu. Teraz ukosem w lewo ku płn-zach, trawiastą przecinką przez Uroczysko Toboły, miejscami dziko i malowniczo. Dochodzimy do łąk (20.4 km; po opadach lub przedwiośniem przejście może być problematyczne, należy wtedy iść przez widoczną wieś Sokółkę lub wcześniej kierować się przez Mrozową Wolę). Napotykamy tu polną drogę, która skręca w kierunku przeciwległego lasu. Wychodząc na jego skraj od strony wsi Sokółka (z łąki w prawo) przylesiem posuwamy się na północ. Wśród boru malownicze mszary, turzycowiska i torfowiska przejściowe z żurawiną błotną i bagnem zwyczajnym (mylnie!); należy on już do Puszczy Kamienieckiej. Dotarłszy do szosy maszerujemy nią w lewo obok zabytkowej sosny „Szczudlaka” do bliskiej już stacji Sadowne Węgrowskie na linii Warszawa – Małkinia (22.5).

21:41, gajowy771 , trasy
Link Komentarze (1) »